သံတွဲနှင့် ငပလီက စစ်ရှောင် ၂၀၀၀ ကျော် ဂွမြို့နယ်တွင် အကူအညီလိုအပ်နေ
(သံတွဲမြို့က စစ်ပွဲဇုန်ဖြစ်နေ၍ ဒေသခံများ ယာယီထွက်ခွာပေးကြရန် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတစ်ဦးတိုက်တွန်း) ရခိုင်ပြည် သံတွဲမြို့နယ်နှင့် ငပလီမြို့က ကလေးငယ်များ၊ အမျိုးသမီးများအပါအဝင် စစ်ရှောင် ၂,၀၀၀ ကျော် ဂွမြို့နယ်နှင့် ကျိန္တလီမြို့တွင် စားဝတ်နေရေး အခက်အခဲဖြစ်နေပြီး အကူအညီများလိုအပ်နေကြောင်း သိရသည်။ စစ်ရှောင်အခြေအနေသိသူတစ်ဦးက ” သံတွဲမြို့နယ်နဲ့ ငပလီမြို့ဘက်က နေရပ်စွန့်ခွာလာကြတဲ့ စစ်ရှောင်တွေ ဂွမြို့နယ်နဲ့ ကျိန္တလီမြို့တွေမှာ ဖြစ်သလို နေနေရပါတယ်။ တချို့အိမ်တွေမှာ တောင်းစားနေရတာတောင် မြင်ခဲ့ရတယ်။ တော်တော်လေး အခက်အခဲဖြစ်နေကြတာပါ။ နေစရာမရှိ စားစရာမရှိ။ တတ်နိုင်တဲ့သူတွေ ကူညီထောက်ပံ့ကြဖို့ မေတ္တာရပ်ခံလိုပါတယ်။ ” ဟု ပြောသည်။ သံတွဲမြို့နယ် ကျေးလက်ဒေသရွာများတွင် စစ်ရှောင် ၁၀,၀၀၀ ကျော်ရှိပြီး သံတွဲမြို့ထဲတွင် ၅၀၀ နှင့်အထက်ရှိကာ
သံတွဲအကျဉ်းထောင်က ဝန်ထမ်း ၇၀ ကျော်ထွက်ပြေး
(ထောင်ပိုင်နှင့် တစ်ပွင့် အရာရှိတစ်ဦး အပါအဝင် ၅ ဦးသာကျန်ရှိ) ရခိုင်ပြည် သံတွဲအကျဉ်းထောင်တွင် ထောင်ဝန်ထမ်း ၈၀ ဦးခန့်ရှိသည့်အနက် ၇၀ ကျော်မှာ ထွက်ပြေးသွားပြီး ထောင်ပိုင်နှင့် အရာရှိ မျိုးမင်းထွန်းဆိုသူအပါအဝင် ၅ ဦးသာ ကျန်ရှိတော့ကြောင်း ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်လာသူများက ပြောသည်။ သံတွဲမြို့နယ် အခြေစိုက် တပ်ရင်းနှစ်ခုနှင့် စစ်စခန်းငယ်များကို အာရက္ခတပ်တော် AA က သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ကျန်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များမှာ သံတွဲအကျဉ်းထောင်၌ တပ်စွဲကာ ခံစစ်ပြင်ဆင်နေကြသည်။ သံတွဲထောင်ကို စစ်ကောင်စီက စစ်ရေးအတွက်အသုံးပြုနေ၍ အကျဉ်းထောင်ဝန်ထမ်းများမှာ စစ်ပွဲအတွင်း ကြားညှပ်မည်ကို စိုးရိမ်၍ ထွက်ပြေးသွားခြင်းဖြစ်ကြောင်း လွတ်မြောက်လာသူ အကျဉ်းဝန်ထမ်းတစ်ဦးက ပြောသည်။ ” ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်ရက်ကနေ သံတွဲအကျဉ်းထောင်ကနေ
လောက်ကိုင် ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူးဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်း သေဒဏ်ချခံရ၊ ဗိုလ်ချုပ်နှင့် ဗိုလ်မှူးကြီး အပါအဝင် ၅ဦးကို ထောင်ဒဏ် ၁ နှစ်မှ ၁၅ နှစ် အထိ ချမှတ်ခံရ
ရှမ်းပြည်နယ်၊ မြောက်ပိုင်း၊ လောက်ကိုင် ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ်၏ ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူးဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းကို စစ်ကောင်စီက သေဒဏ်ကြိုးမိန့်ချမှတ်လိုက်ကြောင်း နေပြည်တော် စစ်ဘက်သတင်းရင်းမြစ်က ပြောဆိုသည်။ မတ်လအတွင်းတွင် ကျားဖြန့်ငွေလိမ်ဂိုဏ်းများနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းကို ကာကွယ်ရေးဒုဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်လင်းထွန်း အပါအဝင် အရှေ့ပိုင်းတိုင်း တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ် လှမိုး၊ မြောက်ပိုင်းတိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်စိုးလှိုင်တို့နှင့်အတူ စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ထို့နောက် မေလအတွင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်း အပါအဝင် ဗိုလ်ချုပ်များကို ထောင်ဒဏ်များ အသီးသီးချမှတ်ပြီး ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ချိတ်ပိတ် သိမ်းဆည်းခဲ့ကြောင်း နေပြည်တော် စစ်ဘက်သတင်းရင်းမြစ်က ပြောဆိုသည်။ တရုတ်ဘက်မှ တောင်းဆိုလာမှုများအရ ယခုဇူလိုင်ဆန်းပိုင်းတွင် လောက်ကိုင် ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ်၏ ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူးဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းကို ထပ်မံ၍ သေဒဏ်ကြိုးမိန့်
စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကြီးကြောင့် လားရှိုးမြို့တွင် အရပ်သား ၄ ဦး ထပ်မံသေဆုံး
(စာသင်ကျောင်းနှင့် နေအိမ် ၁၀ လုံး ထိခိုက်ပျက်စီး) ရှမ်းမြောက် တအောင်းဒေသ လားရှိုးမြို့ကို အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီက လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်ခြင်း၊ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်နေပြီး ယနေ့ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သား ၄ ဦးသေဆုံးခဲ့ရကြောင်း TNLA က ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ယနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက် နံနက်ပိုင်းက စစ်ကောင်စီ ပစ်ခတ်သော လက်နက်ကြီး လားရှိုးမြို့ ရပ်ကွက် ၁၊ ရပ်ကွက် ၈၊ ရပ်ကွက် ၁၀ သို့ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့၍ အပြစ်မဲ့ အရပ်သား ၄ ဦးသေဆုံးခဲ့ရသည်။ ရပ်ကွက် ၈ က နေအိမ်တစ်လုံးသို့ စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကြီး တစ်လုံးကျရောက်ခဲ့၍
ရခိုင်က တက္ကသိုလ်များတွင် ကျောင်းတက်သူ ၁ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိ
ရခိုင်ပြည်မှ တက္ကသိုလ်ကျောင်းများတွင် ကျောင်းတက်ရောက်သူ ကျောင်းသား/သူဦးရေမှာ ၁ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိကြောင်း တက္ကသိုလ်အသိုင်းအဝိုင်းမှ သိရသည်။ ရခိုင်က တက္ကသိုလ်ကျောင်းအများစုမှာ စစ်ကောင်စီထိန်းချုပ်မြို့များတွင် ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး စစ်တွေ၊ တောင်ကုတ်မြို့တို့တွင် ရှိနေကြ၍ စစ်ကောင်စီက တက္ကသိုလ်များကို ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ စစ်တွေတက္ကသိုလ်တွင် နေ့သင်တန်း (Day) နှင့် အဝေးသင် (UDE) မေဂျာအချို့ ကျောင်းတက်ရောက်ချိန်ဖြစ်ပြီး လက်ရှိ ကျောင်းတက်ရောက်နေသူ ဦးရေမှာ ၁ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာရှိကြောင်း စစ်တွေတက္ကသိုလ် ဆရာမတစ်ဦးက ပြောသည်။ “ကျောင်းဖွင့်တော့ တစ်ယောက်စ နှစ်ယောက်စ တက်ကြပါတယ်။ စာသင်ခန်းတစ်ခန်းမှာ တစ်ယောက်၊ နှစ်ယောက်လောက်ပဲ ရှိတယ်။ ကျောင်းတက်ရောက်တဲ့ ရာခိုင်နှုန်းက ၁ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ပဲရှိတယ်။ အခုက နေ့သင်တန်းတွေ တက်နေတယ်။ အဝေးသင်ကကျတော့
ငပလီကမ်းခြေကို AA ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် ဘီလျံနှင့်ချီတန်ဖိုးရှိ ကြယ်ငါးပွင့်အဆင့် ဟိုတယ် ၆၅ လုံးကို ပိုင်ဆိုင်မည်
(ကြယ်ငါးပွင့်အဆင့်ရှိ ဟိုတယ်အများစုက စစ်အုပ်စုနှင့် နီးစပ်သူများဖြစ်) ရခိုင်ပြည် သံတွဲမြို့နယ်မှာရှိသည့် ကမ္ဘာကျော် ငပလီကမ်းခြေမှာ ကြယ်သုံးပွင့်မှ ကြယ်ငါးပွင့်အဆင့်ရှိ ဟိုတယ် ၆၅ လုံးရှိသည်ဟု စစ်ကောင်စီ ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ထားသည်။ သံတွဲမြို့နယ်အတွက် ငပလီကမ်းခြေမှာ စစ်ကောင်စီ တပ်ရင်းနှစ်ခုသာရှိပြီး အဆိုပါ တပ်ရင်းများမှာ ခမရ ၅၆၆ တပ်ရင်းနှင့် ခလရ ၅၅ တပ်ရင်းတို့ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ တပ်ရင်း နှစ်ခုစလုံးကို အပြီးအပိုင် သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဟု အာရက္ခတပ်တော် AA က ဇူလိုင်လ ၇ ရက်နှင့် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်တွင် တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားပြီး ငပလီကမ်းခြေကို ထိန်းချုပ်သိမ်းပိုက်နိုင်ပြီဟု သုံးသပ်သူများက ပြောသည်။ သုံးသပ်သူတစ်ဦးက ” သံတွဲမြို့နယ်အတွက်
တစ်ဒေါ်လာ ကျပ် ၅၀၀၀ ရောက်ရှိ၊ အခေါက်ရွှေဈေး ကျပ်သိန်း ၆၀ ဝန်းကျင်ရှိနေ
ပြည်တွင်း စီးပွားရေးစျေးကွက်တွင် အမေရိကန်တစ်ဒေါ်လာ ငွေကျပ် ၅၀၀၀ သို့ ရောက်ရှိနေပြီး အခေါက်ရွှေစျေးနှုန်းမှာ ငွေကျပ် သိန်း ၆၀ ဝန်းကျင်ရှိကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။ ရန်ကုန်မြို့မှ နိုင်ငံခြားငွေလဲ လက်ကြီးဒိုင်က “တစ်ဒေါ်လာကို ၄၉၆၀ နဲ့ ၅၀၀၀ အကြားရှိတယ်။ ၅၀၀၀ ရောက်သွားပြီလို့ ပြောလို့ရတယ်။ ထိုင်းတစ်ဘတ်ကို အခုက ၁၃၈ ကျပ် ကျော်ရှိနေပြီ။ ဒေါ်လာရော ဘတ်ရော စံချိန်တင်ပဲ။ အဝယ်ချည်းပဲ အရောင်းလုံး၀ မရှိဘူး” ဟု ပြောသည်။ ရွှေစျေးကွက်တွင် ကမ္ဘာ့ရွှေစျေးမှာ တစ်အောင်စလျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၄၀၈ တွင်ရှိနေပြီး မြန်မာ့ရွှေစျေးနှုန်းမှာ ၅၉ သိန်း ၃ သောင်းနှင့် သိန်း ၆၀
သံတွဲတိုက်ပွဲ စစ်မှုထမ်းသစ် ၁၀၀ ကျော် အပို့ခံရ မိသားစုဝင်များနှင့် အဆက်အသွယ်ပြတ်နေ
ရခိုင်ပြည် သံတွဲတိုက်ပွဲကို စစ်မှုထမ်းသစ် အပတ်စဉ် ၁ ဆင်း တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ကျော်ကို စစ်ကောင်စီက ပို့လိုက်ပြီး AA က ငပလီမြို့ရှိ တပ်ရင်းများကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မိသားစုဝင်များနှင့် အဆက်အသွယ်သွားပြီဟု သိရသည်။ ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့က တိုက်ကြီး တန်းမြင့်လေ့ကျင့်ရေးကျောင်းဆင်းသော စစ်မှုထမ်းသစ်များထဲမှ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ကျော်မှာ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့က သံတွဲတိုက်ပွဲ ရှေ့စစ်မျက်နှာပြင်သို့ အပို့ခံရကြောင်း မိသားစုဝင်များက ပြောသည်။ သံတွဲအပို့ခံရသည့် စစ်မှုထမ်းသစ် တပ်သား အစ်ကိုဖြစ်သူက ” သူက ရန်ကုန်တိုက်ကြီး အမှတ် ၁ တန်းမြင့်လေ့ကျင့်ရေးကျောင်းက ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့က သင်တန်းဆင်းသွားတဲ့
ရခိုင်မှာ ငွေထုတ်စျေး ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ထပ်မြင့်တက်
ရခိုင်ပြည် မြို့နယ်အများစုတွင် ငွေထုတ်ယူစျေးနှုန်းမှာ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လျှက်ရှိကြောင်း ငွေလွှဲငွေထုတ်လုပ်သူများက ပြောသည်။ ငွေသားရှားပါးလာ၍ဟုဆိုကာ လဝက်အတွင်း ဈေးမြင့်တက်သွားခြင်းဖြစ်သည်ဟု မင်းပြားမှ ငွေလွှဲငွေထုတ်လုပ်သူတစ်ဦးက ပြောသည်။ “ငွေထုတ်ခစျေး တက်တယ်ဆိုတာကတော့ ငွေရှားလို့ပဲပေါ့လေ။ အခုက တစ်နေ့နဲ့တစ်နေ့ စျေးချင်းမတူဘူး။ ဒီနေ့ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းဆို နောက်တစ်နေ့ ဒီစျေးနဲ့ ရချင်မှရမယ်။ ဒီစျေးဖြစ်သွားတာကလည်း သိပ်မကြာပါဘူး။ လဝက်လောက်ပဲကြာလိုက်တယ်” ဟု ပြောသည်။ လက်ရှိ ငွေထုတ်စျေး ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ဖြစ်နေသည့် မြို့များမှာ မြေပုံ၊ မင်းပြား၊ ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦး၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း စသည့်မြို့နယ်များဖြစ်ပြီး တောင်ကုတ်၊ ကျောက်ဖြူ၊ သံတွဲဒေသတို့တွင် ၈ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိနေကြောင်း သိရသည်။