ဒူတာတေးကို ICC က ဖမ်းဆီးခြင်းမှာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာ အာဏာကို ထိခိုက်စော်ကားမှုဖြစ်၍ မှားယွင်းဟု ကြံ့ဖွံ့ဥက္ကဌ ဦးခင်ရီပြော
Western News| မတ် ၂၀ ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတဟောင်း ဒူတာတေးကို နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်တရားရုံး ICC က ဖမ်းဆီး တရားစီရင်နေခြင်းမှာ မှားယွင်းသည့် လုပ်ရပ်ဖြစ်သည်ဟု ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်ရီက ပြောသည်။ ဦးခင်ရီ၏ ICC အပေါ် ဝေဖန်ထားသည့် ဗီဒီယိုဖိုင်မှာ စစ်ကောင်စီ၏ လော်ဘီစာမျက်နှာများမှ ထွက်ပေါ်လာပြီး ICC က နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို စော်ကားသလို ဖြစ်နေသည်ဟု ဦးခင်ရီက ပြောဆိုထားသည်။ “ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတဟောင်း မစ္စတာဒူတာဒေးကို Crime Against Humanity လို့ခေါ်တဲ့ စွဲချက်နဲ့ International Criminal Court ICC ရုံးချုပ်ရှိတဲ့ The Hague ကို
ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတဟောင်း ဒူတာတေးကို ICC ဖမ်းဝရမ်း အမိန့်ဖြင့် ဖမ်းဆီး
ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတဟောင်း ရိုဒရီဂို ဒူတာတေးအား အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇ၀တ်တရားရုံး ICC ၏ အမိန့်ဖြင့် မနီလာလေဆိပ်တွင် ယနေ့ မတ်လ ၁၁ ရက်တွင် ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးလိုက်ကြောင်း ဖိလစ်ပိုင်အစိုးရက ပြောသည်။ ဖိလစ်ပိုင်ခေါင်းဆောင်ဟောင်း ဒူတာတေးကို မူးယစ်ဆေးဝါး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ICC က ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဒူတာတေးသည် ဟောင်ကောင်မှ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် အဖမ်းခံခဲ့ရပြီး ရဲတပ်ဖွဲ့က ၎င်းအား ICC ၏ အမိန့်အရ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားကြောင်း ဆိုသည်။ ဒူတာတေး၏ တရားမဝင် မူးယစ်ဆေးဝါး နှိမ်နင်းမှုအောက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ကြီးမားသော သတ်ဖြတ်မှုများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေကြောင်း သမ္မတ ဖာဒီနန်မားကို့စ် (Ferdinand Marcos) ၏ ရုံးက
နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ခုံရုံး ICC ကို အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် ပိတ်ဆို့အရေးယူ
(ထရမ့်လုပ်ရပ်သည် နိုင်ငံတကာ တရားစီရင်ရေးစနစ်ကို သစ္စာဖောက်ခြင်းဟု Amnesty International ပြော) အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ခုံရုံး ICC ကို ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ အရေးယူထားကြောင်း ယမန်နေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည်။ ဂါဇာနှင့်စစ်ပွဲဖြစ်ပွားနေသည့် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ်အား ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခဲ့သည့် အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ICC ကို ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ပိတ်ဆို့အရေးယူလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် ICC ၏ အရာရှိများကို အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ပြည်ဝင်ခွင့် ပိတ်ပင်လိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး ICC ၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့သော အမေရိကန်နိုင်ငံသားများနှင့် မဟာမိတ်များအပေါ်ကိုလည်း ၎င်းတို့၏ မိသားစုဝင်များကိုပါ ဗီဇာနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများဖြင့် အရေးယူထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဒေါ်နယ်ထရမ့် လုပ်ရပ်သည် နိုင်ငံတကာ
ရခိုင်အရေးကို သတိရှိရှိဖြင့် ဖြေရှင်းရန် ICC ကို တရုတ်ပြော
နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ခုံရုံး ICC က မွတ်ဆလင်နှင့်ပတ်သက်ပြီး ရခိုင်ပြည်အရေးကို ဖြေရှင်းရာတွင် သတိရှိရှိဖြင့် ဖြေရှင်းရန် တရုတ်အစိုးရက ပြောသည်။ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဌာန ပြောခွင့်ရ မော်နင်း (Mao Ning) က နိုဝင်ဘာလ ၂၈ ရက် ပေကျင်းမြို့မှာ ကျင်းပသည့် ပုံမှန်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ရခိုင်ပြည်အရေးကို ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရှုတ်ထွေးလှသည့် ရခိုင်ပြည်အရေးကို ဖြေရှင်းရာမှာ သတိနှင့်ဖြေရှင်းရမည်ဖြစ်သလို အပြုသဘောဆောင်သည့် အခန်းကဏ္ဍကနေ တရုတ်က ပါဝင်ဆောင်ရွက်မည်ဟု မော်နင်းက ဆိုသည်။ “ရခိုင်အရေးမှာ ရှုပ်ထွေးလှတဲ့ သမိုင်းကြောင်းတွေ၊ လူမျိုးရေးနဲ့ ဘာသာရေးနောက်ခံတွေ ရှိပြီး ဘက်ပေါင်းစုံက ချဉ်းကပ်ပြီး သတိရှိရှိ ဖြေရှင်းဖို့ လိုပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးတဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံအနေနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံဟာ ရခိုင်ပြည်တွင်း
မြန်မာနိုင်ငံက ICC အဖွဲ့ဝင်မဟုတ်၍ ဖမ်းဝရမ်းလျှောက်ထားမှုကို အသိအမှတ်မပြုဟု စစ်ကောင်စီ တုန့်ပြန်
မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်တရားရုံး ICC အဖွဲ့ဝင်မဟုတ် ICC ရှေ့နေချုပ်၏ ဖမ်းဝရမ်းလျှောက်ခြင်းအပေါ် အသိအမှတ်မပြုကြောင်း အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီက တုန့်ပြန်ပြောဆိုသည်။ စစ်ကောင်စီ၏ သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့က စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ သတင်းမီဒီယာများနှင့် နိုင်ငံခြားသတင်းဌာနများသို့ ပေးပို့သော ဖြေကြားချက်တွင် ယင်းကဲ့သို့ တုန့်ပြန်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ “မြန်မာနိုင်ငံသည် ICC အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံမဟုတ်သကဲ့သို့ ICC ၏ ပြောကြားချက်များအပေါ် မည်သည့်အခါကမှ အသိအမှတ်ပြုခြင်းမရှိပါ။” ဟု ရေးသားထားသည်။ သို့သော်လည်း အဆိုပါ တုန့်ပြန်ချက်ကို စစ်ကောင်စီ၏ ဝါဒဖြန့်သတင်းစာနှင့် သတင်းဌာနများတွင် တရားဝင်ဖော်ပြခြင်း မရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ ရခိုင်ပြည်အတွင်းက မွတ်ဆလင်များကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဖြင့် ICC ရှေ့နေချုပ် Karim A.A. Khan KC က
မင်းအောင်လှိုင် အရေး ICC တရားရုံးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည်ဟု ကုလစုံစမ်းစစ်ဆေးရေး အကြီးအကဲပြော
လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်သော မြန်မာစစ်တပ် ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဆီးနိုင်ရေး ICC တရားရုံးတွင် ဖမ်းဝရမ်းလျှောက်ထားလိုက်ပြီဖြစ်ရာ ကုလသမဂ္ဂစုံစမ်းစစ်ဆေးရေး IIMM အကြီးအကဲကလည်း ICC တရားရုံးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည်ဟု ပြောသည်။ ကုလသမဂ္ဂ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာလွတ်လပ်သောစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးယန္တရား IIMM အနေဖြင့် ICC တရားရုံးနှင့် ဆက်လက် ပူးပေါင်းဆောင် ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း IIMM အကြီးအကဲ နီကိုလတ်စ်ခွန်ဂျန်က တရားဝင်ထုတ်ပြန် ကြေညာသည်။ ICC ၏ တရားလိုရှေ့နေက စုံစမ်းစစ်ဆေးရာတွင် များစွာသော အထောက်အထားများနှင့် စိစစ်သုံးသပ်ချက်များ၊ သက်သေများ၏ ထွက်ဆိုချက်များကို တရားလိုရှေ့နေ၏ ရုံးထံ မျှဝေပေးခြင်းဖြင့် IIMM နှင့် နီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေကြောင်း ဆိုသည်။ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု၊ ကလေးများအပေါ် ကျူးလွန်သည့်
မွတ်ဆလင်များအား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဖြင့် မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဆီးရန် ICC ရှေ့နေချုပ်က ဖမ်းဝရမ်းလျှောက်ထား
မွတ်ဆလင်များ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှားသဖြင့် မြန်မာစစ်တပ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဆီးရန် နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်တရားရုံး ICC ရှေ့နေချုပ်က ဖမ်းဝရမ်းလျှောက်ထားလိုက်ပြီး လပိုင်းအတွင်း ဖမ်းဆီးရန် ဝရမ်းထွက်ရှိလာနိုင်သည်ဟု သိရသည်။ နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်တရားရုံး ICC ၏ ရှေ့နေချုပ် Karim A.A. Khan KC က ICC တရား ရုံးတွင် ယနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်တွင် လျှောက်ထားလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း တရားဝင်သတင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့မှ စတင်ပြီး ၂၀၁၆ နှင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်များအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ပြည်အတွင်း အကြမ်းဖက် သတ်ဖြတ်မှုများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ မွတ်ဆလင်များ